CSS Nedir?
Css’in açılımı Cascading Style Sheets. Biz kısaca konularımız dahilinde Stil Şablon olarak bahsedeceğiz. Gelelim Stil Şablonun varoluş amacına. Sizinde bildiğiniz üzere Html yazım şekli olarak etiket türünde bir yazım dilidir. Bu yüzden pek fazla özelliklere sahip değildir.bu nedenle sayfanın dizaynında bize tam esneklik veremiyor. Css bu amaçla üretilmiş bir dildir. Kullanım kolaylığı ve kullanışlılığı ile Html’e eklenmesinden itibaren çoğu web tasarımcısının gözdesi olmuştur. Çünkü her türlü sayfa dizaynını bize bırakarak müthiş bir esneklik sağlıyor. Ayrıca ileriki konularımızda bahsedeceğimiz üzere bağlantılı stil şablonlar aracılığı ile de birden çok sayfaya etkiyebiliyor.Sitenin görünümün değiştirmek istediğimizde elimizdeki onlarca belki de yüzlerce sayfanın kodlarını değiştirmeden sadece css dosyasının değiştirerek bu imkanı sağlıyor. Stil Şablon’un tarayıcılara eklenmesinden sonra iki versiyonu çıktı. Bunlar Css 1 ve Css 2. Ayrıca bazı konularda MSIE (Internet Explorer) ve NN (Netscape Navigator) tarayıcıları aynı kodları kabul etmiyorlar. Biz derslerimizde her iki tarayıcıda da etkin olan veya etkin olmayıp dizaynı bozmayan (A:hover gibi) Stil Şablon özelliklerini göreceğiz. Şimdi derslerin içeriğinde neler var onları görelim :
- Stil Şablon çeşitleri :
Css’in en çok beğenilen yönü istendiğinde sadece bir öğeye etkimesi, istendiğinde tüm sayfaya etkimesi, istendiğinde site içindeki tüm html dosyalarına etkimesidir. Bunlar kısaca Stil Şablonun kullanım çeşitleridir.
- Html etiketleri ile Css :
Bu dersimizde Html’deki font,background gibi çeşitli özelliklerin Stil Şablon tarafından nasıl belirlenebileceğini göreceğiz.
- Seçiciler (Selectors) :
Kimi zaman Html etiketlerinden fontu hepimiz kullanırız. Örneğin bir sayfa içerisinde font etiketine birden çok görünüm eklemek isteriz. Bu durumda seçiciler imdadımıza yetişir. Bu dersimizde de seçicilerin nasıl kullanıldığını ve yazım kurallarını öğrenceğiz.
- Genel kullanım şekilleri :
Bu dersimizde ise A (link) etiketinin çeşitli kullanım biçimleri ile birlikte bir Stil Şablonun nasıl kullanırsak işimize daha fazla yarayacağını göreceğiz. Siz buradaki kullanım tarzına göre Css’i kullanırken kendinize nasıl bir yön izleyeceğinize karar vereceksiniz. Css’in (Stil Şablon) 3 farklı kullanım alanı vardır. Bunlar ;
· Yerel, yani sayfada sadece bir kez,Yerel stil şablonlar bir html etiketi için özel olarak kullanılırlar.
· Global, yani tüm sayfa için,Global stil şablonlar sayfadaki tüm html etiketlerinin belirlenen özellikte olması istendiğinde kullanılırlar.
· Bağlantılı, yani birden çok sayfa için, Bağlantılı stil şablonlar birçok sayfada aynı biçimde olması istendiğinde kullanılırlar.
Yerel Stil Şablonu
Css giriş sayfasında belirttiğimiz gibi Yerel Stil Şablonlar, uygulanacak etiketi sadece bir kez bulunduğu yerde(yerel) etkiler. Şimdi bir örnek verelim
Kod:<br />
<html> <br />
<head> <br />
<title>ilk örnek</title> <br />
</head> <br />
<body> <br />
<h2>Web Dersleri</h2> <br />
<h2 style=font-size:30pt; color:red>Web Dersleri</h2> <br />
</body> <br />
</html> <br />
Bu örneğimizi css.htm adıyla kaydedip tarayıcı yardımıyla açtığımızda iki tane Web Dersleri yazısıyla karşılacağız. Fakat bunların yazım tarzı farklı olacak. Çünkü biz ikinci h2
adlı etiketimize etkimek üzere bir stil şablon ekledik.
Global Stil Şablonu
Global Stil Şablonları bir önceki örnekte yaptığımız h2 etiketinin tüm sayfada aynı özellikte olması istendiğinde kullanılır. Bunu için Stil Şablon özellikleri sayfanın başlangıcında (<head></head> etiketleri arasında) tanımlanmalıdır. Örnek ile biraz daha ayrıntılı inceleyelim.
Kod:<br />
<html> <br />
<head> <br />
<title>Css</title> <br />
<style type="text/css"> <br />
<!-- <br />
h2 {font-size:30pt; color:red} <br />
--> <br />
</style> <br />
</head> <br />
<body> <br />
<h2>Web Dersleri</h2> <br />
</body> <br />
</html> </div>
<div>
Yukarıdaki örnekte Sayfa içerisinde kullanacağımız tüm h2 etiketlerinin özelliklerini sabitlemiş olduk. Yani sayfa içerisinde nerede kullanırsanız kullanın h2 etiketinin stil özellikleri hep aynı olacaktır. Yazım kurallarına biraz değinirsek, Stil Şablon tanımlamaları <head> </head> etiketleri arasında <style type="text/css"> ile başlayıp </style> ile bitmelidir. <!-- Etiketi Css’den anlamayan tarayıcıların bu kısmı geçmesini sağlıyoruz. Bu saklama işlemi --> etiketi ile son bulur.
Bağlantılı Stil Şablon Global stil şablonu ise sitemiz içerisindeki tüm sayfalarda aynı stil özelliklerini kullanmak istediğimizde kullanabiliriz. Şöyleki;
Her zaman olduğu gibi stillerimizi yukarıda örneklerini verdiğimiz şekilde hazırlarız. Fakat bunu html dosyamızın içerisinde değil de boş bir sayfaya yazarız. Sonra onu kaydederken css uzantılı bir şekilde kaydederiz. Ardından da html dosyamızın içerisine yine <head> </head> etiketleri arasına <link rel="stylesheet" type="text/css" href="dosya_ismi.css"> şeklinde ekleriz. Şimdi hemen bir örnek verelim.
h1 {font-size:13pt; color:green}
h2 {font:20pt; color:blue}
h3 {font-size:15pt; color:red}
Bu dosyamızı stil.css olarak kaydedelim. Şimdi de html dosyamıza gelelim. Html dosyamızın kodları da şu şekilde olmalıdır.
Kod:<br />
<html> <br />
<head> <br />
<title>Css</title> <br />
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="stil.css"> </head> <br />
<body> <br />
<h1>Web Dersleri</h2> <br />
<h2>Web Dersleri</h2> <br />
<h3>Web Dersleri</h2> <br />
</body> <br />
</html> <br />
Html dosyasının kodları arasında geçen <link rel="stylesheet" type="text/css" href="stil.css"> kodu stil.css dosyasındaki stil özelliklerini kullanmamızı sağlar. Bu kodu istediğimiz diğer html dosyalarına da eklediğimizde orada da kullanabiliriz. Böylelikle her sayfada stil özellikleri tanımlamamış, başlangıçta tanımladığımız stil özelliklerini kullanarak hem koddan tasarruf etmiş oluruz hem de paradan :) Biz bundan sonraki tüm Stil Şablon örneklerimizde Global Stil Şablonu kullanacağız. Bu yüzden Css ile Html dosyalarımız beraber olacak böylece de konuyu kavrama ve anında uygulamanız daha kolay olacak. Şimdi Css’in etkidiği Html etiketlerini hangi özelliklerini değiştirdiğini görelim.
Böylelikle her sayfada stil özellikleri tanımlamamış, başlangıçta tanımladığımız stil özelliklerini kullanarak hem koddan tasarruf etmiş oluruz hem de paradan :) Biz bundan sonraki tüm Stil Şablon örneklerimizde Global Stil Şablonu kullanacağız. Bu yüzden Css ile Html dosyalarımız beraber olacak böylece de konuyu kavrama ve anında uygulamanız daha kolay olacak. Şimdi Css’in etkidiği Html etiketlerini hangi özelliklerini değiştirdiğini görelim
Font Özellikleri
Font özelliklerini değiştirmeye yarayan bir stil şablon özelliğidir.Örneklerle açıklamaya çalışalım....
Kod:<br />
<html> <br />
<body> <br />
<head> <br />
<title>Css</title> <br />
<style type="text/css"> <br />
<!-- <br />
p <br />
{ <br />
font-size : 13pt; <br />
font-family : Verdana ; <br />
font-weight : bold; <br />
font-style : italic; <br />
color : #00FFFF; <br />
} <br />
--> <br />
</style> <br />
<body> <br />
<p>Web Dersleri</p> <br />
</body> <br />
</html> </div>
<div>
font-size : Font büyüklüğünü belirtir.İsterseniz aşağıdaki gibi standart değerleri seçersiniz; isterseniz direkt olarak punto(pt) değerini verebilirsiniz.
xx-large (en büyük )
x-large (biraz büyük)
large (büyük) medium (orta)
small (küçük) x-small (biraz küçük) xx-small (en küçük)
font-family : Font tipini belirler.Arial, Courier, Verdana gibi font isimlerini alabilir.
font-weight : Fontun kalınlı incelik durumunu belirler.Bu özellik yazılmadığında normal özellik alınır.
bold : Fontu kalın yapar.
normal : Fontun normal halde olmasını sağlar.
font-style : Fontun yatık olup olmamasını sağlar.Bu özellik yazılmadığında normal özellik alınır.
italic : Yazının sağa doğru yatık olmasını sağlar.
normal : Fontu normal halde olmasını sağlar.
color : Fontun rengini belirler.Blue, red,green gibi renklerin ingilizce karşılıklarını alabilir. Örnek ile açıklayalım.
Kod:<br />
<html> <br />
<body> <br />
<head> <br />
<title>Css</title> <br />
<style type="text/css"> <br />
<!-- <br />
p { <br />
text-transform : lowercase; <br />
text-decoration : underline; <br />
text-align : left; <br />
line-height : 20px; <br />
text-indent : 15px; <br />
} <br />
--> <br />
</style> <br />
<body> <br />
<p>Web Dersleri</p> <br />
</body> <br />
</html> </div>
<div>
Alt özellikleri tanıyalım.
text-transform : lowercase : Yazının tümünün küçük harf olmasını sağlar.
uppercase : Yazının tümünün büyük harf olmasını sağlar.
capitalize : Yazının istenilen şekilde kalmasını sağlar.
text-decoration :
underline : Yazının altının çizili olmasını sağlar.
overline : Yazının üstünün çizili olmasının sağlar.
line-through : Yazının üstünün çizili olmasını sağlar.
none : Yazının herhangi bir yerine çizgi çekilmemesini sağlar.
text-align:
left: Yazının sola bitişik olmasını sağlar. center : Yazının ortada olmasının sağlar.
right : Yazının sağa bitişik olmasını sağlar.
line-height :Yazının normal satırdan çizgi yüksekliğini belirler. 3px, 5px gibi değişik değerler alabilir.
text-ident : Yazının soldan ne kadar boşlukla içeriden başlayacağını belirler. 5px, 10px değişik değerler alabilir.
Background Özellikleri
Background ile html sayfamızın arkafonlarının özelliklerini değiştirmemizi sağlar. Örnek:
Kod:<br />
<html> <br />
<body> <br />
<head> <br />
<title>Css</title> <br />
<style type="text/css"> <br />
<!-- <br />
p { <br />
background-color :#00ff00; <br />
background-image : url ("resim_adi.gif"); <br />
background-position : center; <br />
background-repeat : repeat-y; <br />
} <br />
--> <br />
</style> <br />
<body> <br />
<p>Web Dersleri</p> <br />
</body> <br />
</html> </div>
<div>
background-color : arka fonun rengini belirler. Css’te renkleri blue, red gibi tanımlayabileceğimiz gibi Html kodunu vererekte tanımlayabiliriz.
background-image :Arka fonu bir resim dosyası yapmak için kullanılır. url etiketinin içine resim dosyasının yolu ve ismi tam olarak yazılmalıdır.
background-position : left : Arka fondaki resmin sadece sol tarafta olmasını sağlar.
center : Arka fondaki resmin sadece sol tarafta olmasını sağlar.
right : Arka fondaki resmin sadece sol tarafta olmasını sağlar.
background-repeat : Arkafondaki resmin tekrarlanması istendiğinde kullanılır.
repeat : Tüm yönlerde tekrar edilmesini sağlar.
repeat-x : X (yatay) yönünde tekrar edilmesini sağlar.
repeat-y : Y (dikey) yönünde tekrar edilmesini sağlar.
no-repeat : Resmin tekrar edilmeyerek bir kere gösterilmesini sağlar
